Çeşme ve İzmir ikliminde gölgeye dayanıklı çim çeşitleri hangileridir sorusuna en net yanıt; Stenotaphrum secundatum (Amerikan çimi), Festuca arundinacea (Kamışsı yumak) ve Zoysia japonica türleridir. Bu çimler, zeytin ağacı altı ve yüksek taş duvar gölgelerinde, tuzlu toprağa ve az güneş ışığına karşı yüksek direnç göstererek yeşil kalır.
Çeşme’nin Zorlu İklim ve Toprak Koşulları Çimi Nasıl Etkiler?
Çeşme’de gölge alanlarda çim yetiştirmek normalden daha zordur çünkü bölgenin kendine has bir toprak ve su yapısı vardır. Sıcak yaz aylarında hava sıcaklığı 38-40 °C seviyelerine ulaşırken, sert esen Poyraz rüzgarı toprağı hızla kurutur. Alaçatı, Ovacık ve Dalyan gibi bölgelerde toprak yapısı aşırı kireçlidir ve pH derecesi 7.8 ile 8.4 arasında değişir.
Buna ek olarak, Çeşme’deki pek çok villada kullanılan kuyu suları yüksek oranda tuz ve kireç içerir. Güneş almayan alanlar zaten nemli kalmaya meyillidir. Tuzlu su ve yetersiz güneş birleştiğinde, sıradan çim tohumları birkaç hafta içinde çürür veya sararır. Binaların gölgesinde ya da yaşlı zeytin ağaçlarının altında yeşil bir örtü yakalamak için doğru türü seçmek şarttır.
En Dayanıklı Gölge Çimi Çeşitleri Hangileridir?
Gölgeye ve Çeşme iklimine en çok uyum sağlayan çim çeşitleri geniş yapraklı ve derin kök atan türlerdir. Sahadaki tecrübelerimize göre bölge için en başarılı üç çim türü şunlardır:
1. Stenotaphrum Secundatum (Amerikan Çimi / St. Augustine)
Stenotaphrum secundatum, %80’e varan gölge oranlarında bile canlılığını koruyan en güçlü gölge çimidir. Etli ve geniş yapılı dokusu sayesinde nemi hapseder. Çeşme’nin tuzlu kuyruk sularına ve denizden gelen tuzlu rüzgarlara karşı olağanüstü direnç gösterir. Basılmaya çok dayanıklıdır. Tek dezavantajı kışın hava 5 °C altına düştüğünde sararması, baharda havalar ısınınca tekrar yeşermesidir.
2. Festuca Arundinacea (Kamışsı Yumak)
Festuca arundinacea, %60 oranındaki gölgeli alanlarda sorunsuz büyüyen, kökleri 40-50 cm derinliğe inebilen bir türdür. Çeşme’nin kireçli toprağına en iyi uyum sağlayan serin mevsim çimlerindendir. Yaprakları orta kalınlıktadır ve dört mevsim yeşil kalır. Yaz sıcaklarına ve kuraklığa direnci yüksektir. Tohum karışımlarında (örneğin 4’lü gölge karışımları) ana gövdeyi bu tür oluşturur.
3. Zoysia Japonica (Kore Çimi)
Zoysia japonica, yarı gölgeli (%50-60 gölge) alanlar için ideal, yavaş büyüyen bir sıcak iklim çimidir. Çok az biçme gerektirir. Sık bir halı dokusu oluşturarak yabani otların çıkmasını engeller. Tuz toleransı çok yüksektir. Çeşme sahil şeridindeki evler için biçilmiş kaftandır ancak ilk oturma süreci biraz yavaş işler.
Çeşme’deki Zeytin ve Sakız Ağacı Altında Çim Nasıl Yetiştirilir?
Zeytin ve sakız ağaçlarının altı hem koyu gölge oluşturur hem de ağaç kökleri topraktaki tüm suyu ve besini çeker. Ege Peyzaj olarak Alaçatı ve Reisdere’deki müstakil bahçelerde yaptığımız uygulamalarda, ağaç altlarında tek başına tohum ekimi yerine rulo çim kullanımının başarı oranını %90 artırdığını gördük.
Ağaç altında başarılı bir çim alanı oluşturmak için şu somut adımları izlemelisiniz:
- Budama yapın: Zeytin ağaçlarının alt dallarını en az 1.5 – 2 metre yükseğe kadar budayarak süzülen ışık miktarını artırın.
- Toprak katmanı ekleyin: Ağaç köklerinin üzerine 5-8 cm kalınlığında millİ kum ve bitkisel torf karışımı serin.
- Görünmez engel koyun: Ağaç kökleri ile çim köklerinin rekabetini azaltmak için sulama miktarını ağaç izdüşümüne göre ayarlayın.
Çeşme Bölgesi İçin Çim Ekim ve Bakım Takvimi
Gölge alanlarda çim ekimi ve bakımı mevsimine göre doğru zamanlanmalıdır. Çeşme mikroiklimine özel yıllık takvim şu şekildedir:
- Mart – Nisan: Bahar hazırlığı dönemidir. Gölgedeki çimler biçilip havalandırılır. Metrekareye 20 gram gelecek şekilde demir sülfat ve potasyum ağırlıklı gübre verilir. Toprağın pH dengesi düzenlenir.
- Mayıs – Haziran: Tohum ekimi veya rulo çim serme için son şanstır. Sulama sistemi kontrol edilir. Mantar hastalıklarına karşı koruyucu ilaçlama yapılır.
- Temmuz – Ağustos: En kritik dönemdir. Gölge çimi kesinlikle kökten biçilmez. Biçim yüksekliği 6-7 cm seviyesinde tutulur. Sulama sadece sabah 05:00 – 07:00 saatleri arasında yapılır.
- Eylül – Ekim: Sezon sonu yenileme dönemidir. Seyrekleşen gölge alanlara ara ekim yapılır. Sonbahar gübresi uygulanır.
Gölge Çimi Bakımında Yapılan 4 Büyük Hata
Gölgedeki çimlerin sararması genellikle yetersiz güneşten değil, yanlış bakım alışkanlıklarından kaynaklanır:
1. Derin ve Kısa Biçim Yapmak: Güneş almayan çim, ışığı yakalayabilmek için yaprak yüzeyine ihtiyaç duyar. Gölgedeki çimi 3 cm gibi kısa bir hizada biçerseniz fotosentez yapamaz ve kurur. Biçim boyu en az 6 cm olmalıdır.
2. Aşırı Sulamak: Gölge alanlarda buharlaşma azdır. Güneşli alana verilen su kadar sulama yapılırsa, toprak sürekli ıslak kalır. Bu durum kök çürüklüğüne ve mantara yol açar. Sulama öncesi toprağın 3 cm altı parmakla kontrol edilmelidir.
3. Yanlış Gübre Kullanmak: Aşırı azotlu gübreler gölge çimini hızlı ama zayıf büyütür. Bunun yerine kök yapısını güçlendiren fosfor, potasyum ve kireçli topraklarda demir emilimini sağlayan demir sülfat içerikli gübreler seçilmelidir.
4. Gece Sulaması Yapmak: Hava karardıktan sonra yapılan sulama, gölgeli ve rüzgarsız alanlarda sabaha kadar kurumaz. Bu durum Çeşme’nin nemli yaz gecelerinde mantar sporu patlamasına neden olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Gölgede çim kaç cm yükseklikte biçilmelidir?
Gölge alandaki çimler güneşli alanlara göre daha yüksek biçilmelidir. İdeal biçim yüksekliği 6 ile 8 cm arasındadır. Bu boy, yaprakların az olan güneş ışığını daha fazla absorbe etmesini ve fotosentez yapmasını sağlar. Kısa biçim çimin sararmasına yol açar.
Tuzlu kuyu suyu gölge çimine zarar verir mi?
Evet, yüksek EC değerine sahip tuzlu kuyu suyu toprakta birikerek çim köklerini yakar. Gölge alanlarda buharlaşma az olduğu için tuz topraktan daha yavaş atılır. Bu gibi durumlarda tuza dayanıklı Stenotaphrum secundatum türü tercih edilmeli ve toprak düzenleyici kullanılmalıdır.
Çeşme’de gölge çimi ekimi için en uygun ay hangisidir?
Çeşme ikliminde gölge çimi ekimi için en uygun zaman Eylül ortasından Kasım başı dönemidir. İkinci en iyi dönem ise Mart ve Nisan aylarıdır. Aşırı yaz sıcakları başlamadan kök gelişimini tamamlaması çimin hayatta kalma şansını artırır.
Zeytin ağacının altına hazır rulo çim döşenir mi?
Evet, döşenir ancak doğru ön hazırlık yapılmalıdır. Zeytin altındaki toprağa 5-10 cm yeni bitkisel toprak eklenmeli ve ağacın alt dalları hafifçe budanmalıdır. Ayrıca gölgeye dayanıklı Festuca veya Amerikan çimi içerikli rulo çim kalıpları tercih edilmelidir.
Gölge çimi ne sıklıkla sulanmalıdır?
Gölge alanlar güneşli alanlara kıyasla %30 ile %50 daha az suya ihtiyaç duyar. Çeşme yazında güneşteki alanlar her gün sulanırken, gölge alanlar haftada 2 veya 3 kez derinlemesine sulanmalıdır. Sulama mutlaka sabah erken saatlerde yapılmalıdır.
Gölgede sararan çim nasıl kurtarılır?
Sararan alandaki sulama hemen azaltılmalıdır. Ağaç dalları budanarak ışık girişi sağlanmalıdır. Metrekareye 20 gram demir sülfat uygulanarak kireçli toprağın pH’ı dengelenmeli ve mantar olasılığına karşı geniş spektrumlu mantar ilacı atılmalıdır.
Hizmet ve İletişim
Ege Peyzaj Mimari Rulo Çim Çeşme, İzmir ve çevresinde peyzaj, rulo çim ve bahçe bakım hizmeti vermektedir.
- Adres: Çim Üretim Tesisleri Torbalı Menderes
- Telefon: + 90 534 767 07 50
